Tarhuna ve Vatiyye’nin Önemi: Hafter’in Çöküşü Yakın mı?

Okunma Süresi: 69 dk 13 sn

Arapça haber sitesi “raialyoum.com”da 12 Mayıs 2020’de yayınlanan ”Erdoğan’ın belirttiği Libya’dan gelmesi beklenen iyi haberler yakın mı? Tarhuna’nın ve Vatiaskeri üssünün ele geçirilmesindeki gecikme neden? Rusya, Mısır ve BAE Hafter’e yön verebilecek mi? Kaddafi’nin kaderinden kaçabilecek mi? başlıklı makalede Hafter’in Libya’nın geleceğindeki yeri ve Türkiye’nin desteklediği UMH birliklerinin Vatiyye ve Tarhuna operasyonlarının önemi gibi konulara yer verildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan iki gün önce yaptığı bir konuşmada Libya’dan iyi haberlerin gelmesinin yakın olduğuna dair bilgi verdiğinde, doğrudan Feyaz El Serrac başkanlığındaki UMH kuvvetlerinin kontrolü devralması olasılığına atıfta bulunmuştur. Türk askerinin desteklediği UMH güçleri, başkent Trablus’un güneybatısındaki Vatiyah askeri üssünü son birkaç gündür Türk F-16’ları ile ağır bombardımana tuttu.

Libya’nın batısındaki Vatiyah üssü Hafter’ın en güçlü kalesi ve başkent Trablus’u ve çevresini kontrol altına almak için güçlerinin ve uçaklarının çıkış noktası olarak kabul edilir. UMH güçlerinin burayı ele geçirmesi Hafter’in Libya’nın doğusu ve batısını kendi liderliği altında birleştirme arzusunun sona erdiği anlamına gelir. Belki de bu yüzden Hafter güçleri şu anda düşmesini önlemek için şiddetli bir şekilde savaşıyorlar.

Türkiye, tüm askeri ağırlığını UMH’ı desteklemek için verdi ve düzinelerce insansız hava aracına ilaveten 11 adet “F16” uçağı ile birlikte 11.000’den fazla Suriyeli savaşçıyı İstanbul ve İdlib’deki ofisler aracılıyla Libya’ya gönderdi. Bunun yanında askeri firkateynler de dahil, işte bütün bu seferberlik Hafter’in ve onu destekleyen BAE, Mısır, Fransa ve Rusya’nın sahadaki askeri denklemlerin yararına olmadı ve başkentten Tunus sınırına kadar uzanan batı kıyılarında kontrolü kaybetmesine olanak sağladı.

UMH kuvvetleri Vatiyah üssünü ve Tarhuna’yı kontrol etmeyi başarırsa bu Hafter’ın Trablus’a olan ablukasının çöküşü anlamına gelebilir ve kuvvetlerini geri çekerek doğu Libya’daki mevzilerine geri dönmeye zorlanır. Bu olasılık kaybedilmedi ancak bu Hafter’i destekleyen devletlerin Çad, Sudan ve Rusya’dan (Wagner aracılığıyla) paralı askerlerini tedarik etmek için bir kampanya başlatmasına yönlendirdi. Bu da yıkıcı saldırıya rağmen Vatiyah askeri üssün ve Tarhu’na şehrinin neden düşmediğini açıklıyor.

Türkiye Libya’da sahada ağırlığını koymadan önce Hafter’ın askeri gücü daha fazlaydı, ancak Türkiye’nin F16 uçakları ve İHA’ları ile desteklediği UMH Hafter’den daha iyi performans gösterdi. Hafter’ın elindeki en önemli hava savunma sistemlerinin işe yaramadığı anlaşıldı ve Türk uçakları doğudaki Vatiyah Üssüne gelen tüm tedarik konvoylarını vurdu.

Hafter’ın Skhirat Anlaşmasından çekildiğini ve olağanüstü hal ilan ederek kendisini Libya Başkanı tayin etme konusundaki tek taraflı kararının, müttefiklerinin çoğunu özellikle Rusya, Mısır ve BAE’nın yanında uluslararası kabul görmüş ve seçilmiş Tobruk Parlamentosu Başkanı Akila Salih kızdırdığı ve utandırdığını söyleyen doğrulanmamış raporlar mevcuttur.

En önemli konu Hafter’ın Barga’daki petrol hilâlini kontrol etme ve limanlarından ihracatı önleme adımının olumsuz sonuçlar vermeye başlamasıdır. Çünkü Libya Merkez Bankası devlet çalışanlarının maaşlarını ödemeye yetkili tek taraftır ve bu kötü duruma maruz kaldığı için Hafter’ı suçluyor.

UMH’ye desteğini açıklayan Ubari, Gat, Sebha ve Muzruk kentleri – Harita: ISW – 20 Nisan 2020

Libya’nın doğusu geniş aşiret etkisine sahip bir bölgedir. Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih, bu aşiretlerin en büyük ve en güçlüsü olan El-Obaidat aşiretine mensup. Şu anda Akile Salih ile Hafter arasında bir çatlak oluştuğu ve mevcut Libya haritasında önemli bir dönüm noktasının yaşandığı belirtiliyor. HG‘nın yaklaşık 7.000 askerinin ölmesine rağmen Trablus’u bir yıldan fazla suredir kontrol altına alamaması doğudaki halk ve kabileler arasında bir huzursuzluk durumu yarattı. Güvenilir Libya kaynaklarına göre Libya krizini çözmek için UMH’nin bir zamanlar yapmak istediği gibi, Akila Salih’in huzursuzlukları bastırabilmek için mutabakat yapmak istemesine neden olduğunu söylüyor.

Akila Salih’in mutabakat hamlesi karşısında Hafter, Skhirat Anlaşmasını iptal edip kendisini tüm Libya’nın başkanı olduğunu ilan eden sürpriz bir karar aldı.

Libya Krizinde Gelecekte Beklenebilecek İki Önemli Gelişme

Birincisi: UMH ve destekçi güçlerinin Vatiyah Üssü ve Tarhuna’yı kontrol etmesi sonucunda Sirte ve Bani Walid üzerindeki kontrollerinin sağlanmasına yol açacak ve Sirenayka, Trablusgarb ve Fezzan’ın ülke topraklarına tekrar kurulacak ve böylece üç seçim bölgesi oluşturulması sağlanacaktır.

İkincisi: Hafter’ın Rusya, BAE, Mısır ve Fransa’dan uçaklar ve askerler de dâhil olmak üzere güçlü teçhizat desteğiyle kurtarılması ve oluşturulan güçle Batı Sahili üzerindeki kontrolünün tekrar ele geçirilmesidir.  Belki de şimdiye kadar Vatiyah üssünün düşmemesi ve UMH kuvvetlerinden 40 askerden daha fazlasının öldürülmesi haberleri, bu savaşın uzayabileceğini ve üssün ele geçirilmesinin kolay olmadığını gösteriyor.

Libya sahnesinde neler olabileceğini tahmin etmek bizim için zor ama bazı görüşlere göre Akila Salih’in bir başkan ve Libya’nın üç bölgesini temsil eden iki seçilmiş milletvekilinden oluşan yeni bir başkanlık konseyi oluşturmak istediği belirtiliyor. Bu konseyden ve Cumhurbaşkanı bölgesinden olmayan, konseyden ve başkanından bağımsız bir kabineyi atadığını ve yeni bir anayasa taslağı hazırlamak için bağımsız bir komite kurulması girişimiyle krizden çıkış için bir yol olabileceğini görüyoruz.

Hafter inatçı bir asker, kolayca teslim olmayacak ve hala doğudaki kabilelerin çoğunun desteğine sahip ve düşmanı Muammer Kaddafi’nin tahtına oturma arzusunu elinde tutuyor; aynı sonla karşılaşma ihtimali olsa bile. Sonu ne olursa olsun, son dakikaya kadar savaşacak ve son haftalarda yaşadığı büyük kayıplara rağmen düşürüleceğini düşünmek bir hata olur. Belki de beklemek en akılcı olan şey çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan’nın söylediği müjde, Hafter’ın şu anki durumuna bakıldığında şimdiye kadarki en zayıf hali olsa da, krizin son dokuz yılında gerçekleşen saha olaylarında meydana gelen birçok şaşırtıcı değişiklikler gidişatın daha uzun olabileceğini gösteriyor.

Çeviri: StratejikOrtak.com

  Libya Son Durum Haritası (Temmuz 2020)

E-BÜLTENE ABONE OLUN

Stratejik Ortak yazarlarının makalesi ve haritalar ücretsiz e-postanıza gelsin.

Abone oldunuz, teşekkürler.

Bir şeyler yanlış oldu. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.

Abone Ol
Bildir
guest
5 Yorum
En Yeniler
Eskiler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments
ozan

editörün 19 mayısta yazdığı görülüyor,yani dün watiyah üssü zaten alınmıştı ve tarhunaya kapsamlı harekat başlanacağı söylendi,yani tam bir haber takibi yapılmadan konu işleyişi yapılmış,2. si Türkiye F16 göndermedi,F16 ların gitmesiyle ilgili bir sinyal vermek için,Akdenizde Libya karasularında tanker uçaklarla bir tatbikat yapıldı,Hafter tarafı bile F16 saldırısı oldu diye bir maraz çıkarmazken ,söylemde bulunmamışken sayın editör nedense kraldan çok kralcı olmayı seçmiş,olmamış bir şeyi olmuş gibi anlatmayı seçmiştir ,3. olarak ise Suriyeden Türkiyede rusyada libyaya eleman götürmüş ama sadece Hafter sözcüsü 11000 kişi lafını kullanmıştı ,editör onu dikkate almış başka kaynaklarda yazan her iki tarafta toplam 4000 kişi civarı kişi götürüldüğünü… Daha fazlasını oku

ozan

evet makalenin başında kısaca belirtilmiş ,dün okuduğumda ben görmemiştim,yazar editör şeklinde yazıldığından ben editörün fikirleri olduğunu ve yanlı olduğunu düşündüm,tabii siz bilirsiniz ama Dış basından seçmeler,makaleler ve/veya benzeri bir bölüm şeklinde olursa daha iyi olur bu tür makaleler,yanlış anlama için özür diler işlerinizde kolaylıklar dilerim.

suleyman aydin

Elhamdülillah Fetih gerçekleşti. Muhterem Erdoğan öyle bir lider ki; ırakta, suriyede, libyada, somalide ve hatta yemende askerlerimizle operasyonlar yapıyor, ve bu operasyonlardan Türk halkının hiç haberi olmuyor. Çalışamayan işsizlere para desteği veriyor. ekonomi hiç etkilenmiyor. Korona virusü ile mücadele ediyor. Her yere sağlık yardımı yapıyor. Birileri gibi askerine ölmeyi emredip kahraman olmuyor. Bütün bunları teknolojiyle yapıyor; rusun, fransızın,çinin teknolojisini çöpe atıyor. Yine de bir kısım insan tarafından takdir edilmiyor. Taktir etmedikleri için zalim oluyorlar. Allah cc zalimler topluluğuna hidayet vermediği için de ne yazık ki müslüman olamıyorlar.

Bülent

Türkiye watiyya hava üssünde fazla kan dokulmemesi için ustde bulunan askerlerin kendiliğinden cekilmesi ve teslim olmasını bekledi.O yüzden beklemek zorunda kaldı.Zaten an itibarıyla watiyya hava üssü de alındı.Turkiye yavaş ama emin adımlarla ilerliyor.Rahat olun