Türkiye ile Libya’nın İmzaladığı “Mutabakat Muhtırası” Ne Anlama Geliyor?

Akdeniz'deki Türkiye ile Libya'nın deniz sınırı - Harita düzenleme: StratejikOrtak.com

Birleşmiş Milletler’in meşru olarak tanıdığı Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başkanlık Konseyi Başkanı Fayiz es-Serrac, Türkiye’ye gelerek Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Dolmabahçe’de kabul edildi. UMH’nin Başkanı Serrac, Libya’daki son durum ile ilgili gelişmeleri Erdoğan ile paylaşırken, istikrar için atılacak adımlar ayrıntılı olarak masaya yatırıldı. Serrac ile Erdoğan arasında iki mutabakat muhtırası imzalandı.

Muhtıraların biri askeri iş birliği ile ilgili iken diğeri Doğu Akdeniz’deki deniz alanlarının sınırlandırmasını kapsıyor.

  • Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası
  • Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası

Türkiye ile Libya’nın İmzaladığı Mutabakat Muhtırası Ne Demek?

Libya ile Türkiye arasında imzalanan “Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası”nın anlamı çok merak ediliyor.

Bir ülkenin iç sularını, karasularını ve boğazlarını oluşturan bölgeye deniz alanı denir. Deniz yetki alanları ise devletlerin egemen haklara sahip olduğu ve uluslararası deniz alanını oluşturan kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgedir (MEB).

Yapılan mutabakat muhtırası aslında iki ülke için ön anlaşma niteliğinde. İki ülkenin, deniz alanlarının teyidi konusunda hemfikir olduklarını ve ‘sınırların masada kabul edildiğini onayladığı’ anlamına geliyor. Muhtırayı, iki ülkenin MEB ilanı öncesi son basamak olarak yorumlayanlar da var.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın duyurusunda mutabakat muhtıralarıyla ile ilgili “iki ülke ilişkilerinin ve iş birliğinin güçlendirmesinin hedeflendiği” bildirildi. Türkiye ile Rusya arasında Barış Pınarı Harekatı’nın gidişatı ile ilgili Suriye konusunda yapılan 10 maddelik mutabakat da “mutabakat muhtırası” olarak kayıtlara geçmişti.

Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanlık Konseyi Başkanı Fayiz es-Serrac ve Cumhurbaşkanı Erdoğan Dolmabahçe’de görüştü.

Yunanistan, 2014’te Libya’daki karışıklıktan faydalanarak Libya’nın deniz alanını işgal ederek Yunan ‘karasuyu’ ilan etmişti.

Libya ile Türkiye Anlaşırsa Ne Olacak?

Türkiye ile Libya’nın deniz alanlarının sınırlandırması, MEB ilanı öncesi basamaklarda sona yaklaşıldığını gösteriyor. Yunanistan, iki ülkenin sınırlandırma anlaşması imzalamasını çok tehlikeli görüyor.

  • Doğu Akdeniz’de Mısır ve İsrail sahalarında keşfedilen doğal gazın Avrupa’ya taşınması konusunda ‘Yunan İttifakı’ yeni güzergahlar arayacak.
  • Libya ile ilk olarak Türkiye anlaşırsa, ‘Yunanistan-GKRY-Mısır-İsrail” dörtlüsü ile Trablus hükümetinin MEB anlaşması yapması engellenecek.
  • Türkiye’nin MEB alanının batı sınırı çizilmiş olacak.
Akdeniz’deki Türkiye ile Libya’nın deniz sınırı – Harita düzenleme: StratejikOrtak.com
  Yunanistan'ın Doğu Akdeniz'de Sahiplendiği Libya Deniz Alanı

ABD ile General Hafter Görüşmüştü

Geçtiğimiz günlerde Amerikan heyeti ile Libya’daki siyasi krizin diğer tarafındaki General Hafter bir görüşme gerçekleştirdi. Yapılan görüşmeye ABD Orta Doğu ve Kuzey Afrika İşleri Ulusal Güvenlik Danışmanı Yardımcısı Victoria Coates, ABD’nin Libya Büyükelçisi Richard Norland, ABD Enerji Bakanlığı Uluslararası İlişkiler Bakan Yardımcısı Vekili Matthew Zais ve USAFRICOM Strateji, Katılım ve Programlar Direktör Yardımcısı Tuğgeneral Steven de Milliano katıldı. Taraflar arasında Libya’deki barışın önemi ve Rus faaliyetlerinin ülkeye verdiği zarar konuşuldu.

Heyet içerisinde ABD Enerji Bakanlığı yetkilisinin olması, iç savaş sonrası üretimi azalan Libya petrolleri ve Doğu Akdeniz’deki gelişmelerin de masada olduğunun işareti olarak kabul edildi.

Libya’da Son Durum

Şu anda Türkiye’nin resmi olarak görüşme sürdürdüğü UMH, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan meşru hükümet.

Libya’da Trablus ve Tobruk’da iki ayrı hükümet yer alıyor. Meşru ve Türkiye’nin iletişim halinde olduğu hükümet Trablus’da. Tobruk’taki hükümet General Hafter kontrolünde. Hafter Türkiye karşıtı politikalarıyla biliniyor.

Kaynak: StratejikOrtak.com

  Libya Son Durum Haritası (2019)

Yorum Yaz

Lütffen yorumunuzu giriniz!
Please enter your name here