İdlib’de Son Durum Haritası: ‘Muhalifler ve HTŞ Çekildi’

Muhaliflerin kontrolündeki Dera’da tekrar kontrol sağlanmasının ardından konuşan Beşar Esad, yeni hedeflerinin İdlib olduğunu belirtti. Muhaliflerin kalesi durumunda olan, Suriye’de muhaliflerin kontrolünde kalan tek bölge İdlib’e rejim güçleri ve Rusya’nın operasyon düzenleyeceği düşünülüyordu fakat öyle olmadı.

17 Eylül’deki Rusya ile Türkiye arasında İdlib anlaşması imzalandı. “İdlib son dakika haberleri, İdlib son durum haritası ve İdlib anlaşması ile güncel ilgili gelişmeler bu başlık altında olacak.

8 Ekim 2018: İdlib’deki HTŞ ve muhalifler, Türkiye-Rusya mutabakatı çerçevesinde ağır silahları cephe hattından çekme işlemini tamamladı. Anlaşma kapsamında 10 Ekim’e kadar tamamen ağır silahların çekilmesi gerekiyordu. Suriye Gündemi’nin yayınladığı haritaya göre ağır silahların çekildiği silahsızlaştırılan bölgenin büyük çoğunluğu rejim karşıtı güçlerin kontrolündeki topraklarda gerçekleşti.

İdlib’de silahsızlaştırılan bölge ve ‘güvenli bölge’deki silahlar (Harita: Suriye Gündemi)

– Tank, hava, topçu ve roketler anlaşma bölgesinden çekilecek ancak olası bir çatışma durumunda geri getirilebilecek.

– Kısa ve orta menzilli silahlar cephe hattında kalacak. Ayrıca 21-mm, 57mm ve ATGM’ler bölgede kalmaya devam edecek.

TSK, silahsızlaştırılmış bölgedeki gözetim noktalarına ağır silahlar dahil sevkiyatlar gerçekleştirecek ve cephe hattında devriye gezecek. Cephe hattındaki tüm siperler ve savunma hatlarındaki askeri varlık devam ettirilecek.

17 Eylül 2018: Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin, Soçi’de İdlib konusunda anlaşma sağlandı, ortak bir mutabakat imzalandı. İdlib’e operasyon düzenlenmeyecek.

– İdlib’de rejim güçleri ile muhaliflerin kontrolündeki bölgede karşılıklı olarak 7.5 KM olmak üzere 15 KM’lik silahsızlaştırılmış bir alan oluşturulacak.

17 Eylül 2018’de Rusya ile Türkiye’nin İdlib anlaşması sonrası İdlib’de kurulması planlanan silahtan arındırılmış bölge sınırları ve tahmini harita. (Harita: Suriye Gündemi)

10 Ekim’e kadar oluşturulması planlanan bölge 15 Ekim’den sonra faaliyete geçecek. Oluşturulan bölgede Rus askeri polisi ve Türk askeri devriye görevini üstlenecek.

– Silahsızlaştırılan alanın iki tarafında da Türk ve Rus gözlem noktaları güçlendirilerek kalmaya devam edecek.

– Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, İdlib’deki durumun normale döndürülmesi konusunda mutabakat zaptı imzaladı.

Milli Savunma bakanı Hulusi Akar ve Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, “İdlib Gerginliğin Azaltılması Bölgesindeki Durumun İstikrarlaşrıılmasına ilişkin Mutabakat Zaptı”nı imzaladı.

Muhalifler İdlib’de kalmaya devam edecek, HTŞ ve diğer terör örgütleri oluşturulan alandan çıkarılacak/silah bırakması sağlanacak.

– Türkiye’nin teklifiyle Halep-Lazkiye ve Halep-Hama otoyollarını 2018 sonuna kadar yeniden ulaşıma açma kararı alındı.

4 Eylül 2018: 22 gün sonra ilk kez İdlib’e hava saldırısı düzenlendi. Vurulan bölgeler Türkiye sınırına yakın bölgede olan HTŞ’ye bağlı Türkistan İslami Partisi militanlarının kontrolündeki Cisr eş Şuğur ilçesi oldu. Toplamda 20 saldırının gerçekleştiği belirtildi.

İdlib son durum haritası (4 Eylül 2018)

Operasyonun harekat yönü konusunda 3 bölge tahmininde bulunuluyor. Birinci bölge Halep’in batısı, ikinci bölge Hama’nın kuzeyi, üçüncü bölge ise Lazkiye’nin kuzeydoğusu (Türkmen Dağı bölgesi) Cisr eş Şuğur ilçesi.

Operasyon öncesi merak edilenleri ise sizler için cevapladık.

  • İdlib’in konumu
  • İdlib’in savaş öncesi ve şu anki nüfusu (idlib’in tarihi)
  • İdlib’i iç savaş boyunca kimler kontrol etti?
  • Şu an İdlib’de bulunan silahlı gruplar
  • İdlib’deki militan sayısı ve muhalif silahçıların akıbeti
  • İdlib’in önemi (Rusya ve Türkiye)
  • İdlib’deki Türk gözlem noktalarının harita üzerindeki konumları

İdlib neresi (harita)

Suriye’nin kuzey batısında yer alan Halep’e 60 KM uzaklıktaki İdlib bölgesinin merkezi de İdlib olarak adlandırılmaktadır. Türkiye’nin Hatay şehrine komşu olan ve güney illerimizle benzerlik gösteren İdlib, Suriye’nin önemli tarım merkezlerinden birisidir. Tıpkı Afrin gibi şehirde zeytin üretimi yapılmaktadır. Şu anda HTŞ ve diğer muhalif gruplarının kontrolünde bulunan bölge, batısında rejim hakimiyetindeki Lazkiye’ye, doğusunda Halep’e güneyinde Hama’ya ve kuzeyinde Türk sınırına komşudur.

İdlib neresi, İdlib’in haritadaki konumu

İdlib’in savaş öncesi ve şu an nüfusu (idlib’in tarihi)

1916 yılında Osmanlı kontrolünde olan Halep’e bağlı şehir, bölgeyi kontrol eden kumandaların düşman tarafına geçmesi nedeniyle Osmanlı’nın elinden çıkma aşamasına gelmiştir. Şam’a ilerleyen İngiliz ve Fransız birlikleri bölgeyi tehdit etmiş, iki yıl sonra İdlib Osmanlı kontrolünden çıkmıştır.

Yüzölçümü 6.097 km2 şehrin Suriye İç Savaşı’ndan önce (2010) yılında nüfusu 2 milyon 100 bindi. Cisr eş Şuğur, Eriha, Harim ve Maaret el-Numan isimli 4 ilçeden oluşan şehrin sınırlarında, Türkiye ile Suriye arasındaki en büyük sınır kapısı olan Cilvegözü (Bab al-Hava) bulunmaktadır.

İdlib şehir merkezi

İdlib’in nüfusu, son iki yıldır rejim güçlerine geçen bölgelerden kaçanların sığınmasıyla iki katına çıkmış, İdlib’in 2018 yılı itibariyle tahmini nüfusunun 4 milyona yaklaştığı tahmin edilmektedir.

İdlib’i iç savaş boyunca kimler kontrol etti?

2011’de başlayan iç savaşın dördüncü yılında (2015) Ahraru’ş Şam, Nusra Cephesi, Cundu’l-Aksa, Ceyşu’s-Sunne), Feyleku’ş-Şam ve Livau’l- Hak gibi büyük grupların birleşmesiyle oluşan ‘Fetih Ordusu’ İdlib’in kontrolünü ele geçirdi. Bu tarihe kadar İdlib kırsalı muhaliflerin hakimiyetinde, merkez rejim kontrolünde bulunuyordu.

Fetih Ordusu’nun rejim kontrolündeki İdlib merkeze düzenlediği operasyon sırasındaki harita. Şehir merkezi muhaliflerin kuşatması altında. (26 Mart 2015)

Böylece Rakka’nın ardından ilk kez bir şehir merkezi muhalif grupların kontrolüne girdi. [Ekim 2017-Ocak 2018 İdlib harita arşivi]

Şu an İdlib’de bulunan silahlı gruplar

İdlib’de yer alan silahlı gruplar hakkında geniş çalışmaları bulunan Suriye Gündemi’nde yer alan bilgilerde bölgede 3 başat güç yer alıyor. Bunlar 11 ÖSO grubunun birleştiği ‘Ulusal Özgürleştirme Cephesi’, Heyet Tahriru’ş Şam ve Cephe Tahrir Suriye.

2016 yılından sonra fikir ayrılıkları yaşayan grupların başında gelen HTŞ ve Ahrar-uş Şam arasında Temmuz 2017’de çatışmalar yaşanmış ve HTŞ Türkiye sınırı başta olmak üzere çok önemli bölgelerde kontrolü sağlamıştır.

İdlib savaş haritası: Muhaliflerin ve HTŞ hakimiyetinde yer alan bölgeler (Harita: SuriyeGundemi.com)

İdlib’deki militan sayısı ve muhalif silahçıların akıbeti

Yüzde 60’ını Nusra bağlantılı Heyet Tahrir’uş Şam’ın kontrol ettiği kentte 70 bini aşkın silahlı militanın bulunduğu düşünülüyor. HTŞ dışında yer alan militanların Türkiye’nin desteğiyle kurulan ve 40 bin kişilik bir güce ulaşan (Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı Harekatı bölgelerinde yer alan) Ulusal Kurtuluş Ordusu bünyesine gireceği belirtiliyor.

Konuyla ilgili 17 Mayıs 2017 tarihli Astana anlaşmasının beşinci paragrafında şunlar kaydedilmişti:

“Garantör ülkeler, ateşkes rejiminin çatışan taraflar tarafından uygulanmasını sağlamak için gerekli tüm tedbirleri alacağını; güvenli bölgelerin içerisi ve dışarısında IŞİD, El Nusra ve El Kaide veya IŞİD ile ve BM Güvenlik Konseyi tarafından terör örgütü olarak kabul edilen tüm örgütlerle bağlantılı her türlü kişi, grup, oluşum, kuruluşlarla mücadeleyi sürdürmeye yönelik tüm tedbirleri alacağını; şimdiye kadar katılmamış olan silahlı grupların ateşkes rejimine katılmalarını sağlamaya yönelik çabalarına devam edeceğini taahhüt eder.”

İdlib’in önemi

İdlib, Suriye ile Türkiye arasındaki en büyük sınır kapısı olan Cilvegözü’nün bulunduğu (Bab al-Hava) bir şehir. Halep, Afrin ve Lazkiye bölgelerinin kesişiminde yer alan; Hama, Şam, Halep ve diğer bölgelerden gelen ve hükümet karşıtı silahlı güçlerin kalesi konumunda bulunan şehir, Astana görüşmeleri sonucu ilan edilen çatışmasızlık bölgelerinden sadece biri. Fakat şehri önemli kılan en önemli nokta şu anda ülkedeki muhaliflerin bulunduğu tek nokta olması.

Bölgede 70 bin silahlı militan ve 4 milyona yakın sivilin olduğu belirtiliyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan

Türkiye için İdlib’in önemi: 3.5 milyona yakın Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapan Türkiye, İdlib’de rejim güçleri ile muhalifler arasında çıkabilecek çatışmalar sonucu buradaki sivillerin Türkiye’ye göç etmesi sonucu yeni bir mülteci akınını beraberinde getireceği gerekçesiyle burada büyük çatışmaların yaşanmasına karşı çıkıyor.

Rusya için İdlib’in önemi: Lazkiye ve Tarsus’ta yer alan Rus askeri üslerinin güvenliğini öncelikli konu edinen Moskova yönetimi, yeni bir göç dalgasının oluşmasına da sıcak bakmıyor. Bu konuda hem Avrupalı yetkililerle hem de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile temas halinde olduğu bilinen Rusya Devlet Başkanı Putin, İdlib operasyonunun sınırlı olması taraftarı.

İdlib’deki Türk gözlem noktaları

Türkiye, İran ve Rusya’nın garantörlüğündeki Astana Görüşmeleri sonrası Türk ordusunun muhalifler ile Esad rejimine bağlı güçler arasındaki çatışmaları izlemek için 12 gözlem noktası oluşturdu. Bu noktalar Afrin’in güneyi, Halep’in batısı, Hama’nın kuzeyi ve Lazkiye’nin güneyinde kuruldu. Muhaliflerin kontrolündeki İdlib’i çevreleyen gözlem noktaları şöyle:

  • 13 Ekim 2017 Dana ilçesindeki Salva köyü – 1 nolu gözlem noktası
  • 23 Ekim 2017 Daret İzze ilçesindeki Samaan Kalesi (Takle) köyü – 2 nolu
  • 19 Kasım 2017 Daret İzze ilçesindeki Akil Dağı – 3 nolu
  • 5 Şubat 2018 El Hader ilçesine bağlı Tel Eys köyü – 6 nolu
  • 9 Şubat 2018 Serakib ilçesine bağlı Tel Tukan köyü – 7 nolu
  • 15 Şubat 2018 Marretinuman ilçesine bağlı Sırman köyü – 8 nolu
  • 17 Mart 2018 Halep batı kırsalındaki Anadan (Tel Tamura) – 4 nolu
  • 3 Nisan 2018 İdlib’in güneybatısında Zeytinlik bölgesi – 12 nolu
  • 7 Nisan 2018 Hama kırsalındaki Morik (Tel es Savvan) – 9 nolu
  • 9 Mayıs 2018 Halep’in batı kırsalındaki Raşidin bölgesi – 5 nolu
  • 14 Mayıs 2018 – İdlib’in güney kırsalındaki Zaviye bölgesi – 10 nolu
  • 16 Mayıs 2018 – İdlib’in güneybatı kırsalında Cisr eş Şuğur ilçesine bağlı İştabrak köyü- 11 nolu
İdlib’deli Türk gözlem noktaları
İdlib’de yer alan Türk gözlem noktaları (Türk üsleri ve Türk varlığı) – Harita: Suriye Gündemi

Kaynak: StratejikOrtak.com

Yararlanılan kaynaklar:

http://www.aljazeera.com.tr/gorus/suriyenin-dugumu-idlib
https://www.birgun.net/haber-detay/kapidaki-tehlike-idlib-227968.html
https://www.yenisafak.com/bilgi/8-soruda-tsknin-idlib-harekati-2800706/harekat-kime-karsi-olacak-catisma-olacak-mi-313740
https://www.aydinlik.com.tr/5-soru-5-yanitta-idlib-krizi-dunya-agustos-2018-1
https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-45191811

3 YORUMLAR

YAZIYLA İLGİLİ YORUM YAZABİLİRSİNİZ

Please enter your comment!
Please enter your name here