Yemen: Suudi Arabistan ve İran’ın Güreş Minderi

Okunma Süresi: 3 dk 22 sn

Havada bulut yok, bu ne dumandır? / Mahlede ölü yok, bu ne figandır? /Şu Yemen elleri ne yamandır.

Ah o yemendir gülü çimendir. / Giden gelmiyor acep nedendir?

Yemen son durum haritası.

İşte Osmanlı’ya türküler yazdıran, pahalıya mal olan ve tarihte “Ebabil Kuşlar” efsanesinin geçtiği yer olan Yemen (570 veya 571’de Yemen Valisi Ebrehe’nin filleri ile Kabe’yi yıkmak için Mekke’ye saldırması ve bu orduyu yok eden ebabil kuşların efsanesi) . O Yemen’de şimdilerde bir iç savaş var.

Yemen, Arap Baharı olaylarında Tunus ve Mısır’dan sonra liderini deviren üçüncü ülke oldu.  Arap Baharı olayları başladığında Yemen’de yönetimde  Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih vardı. Halk ayaklanmasıyla Ali Abdullah Salih, 2011’de yetkilerini yardımcısı Abdurrabbu Mansur Hadi’ye bırakarak yönetimden çekildi.

Yemen son durum haritası (10 Ocak 2017) – AA

2011’de iktidara gelen Abdurabbu Mansur Hadi ile Husiler, Yemen’in yönetimi konusunda ihtilafa düştüler. Abdurrabu Mansur Hadi 6 bölgeli (Yemen 6 bölgeye ayrılacak ve demokratik bir yönetim olacak) Yemen önerisini sundu.  Yönetimde daha çok söz sahibi olmak isteyen Husiler 2 bölgeli yapıyı savundular (kuzey ve güney).

Eylül 2014 yılına kadar (sözde baharı getirecek olan devrim)  Arap Baharı Devrimi, Yemen’de başarıya ulaşmıştı.  2014 Eylül’ünde Yemen’de Husi Darbesi ile çatışmalar başladı ve 2015 yılı Ocak ayında başkent Sana’da hükümet ve cumhurbaşkanı istifa etti, bu bir karşı devrimdi.  2011’de iktidardan alınan Ali Abdullah Salih 2015’te başkent Sana’da tekrar  söz sahibi oldu ve Abdurrabbu Mansur Hadi Suudi Arabistan’a kaçtı.

Şimdilerde Yemen ikiye bölünmüş vaziyette bir tarafta Husilerle birlikte hareket eden Ali Abdullah Salih (başkent Sana), diğer tarafta Suudi Arabistan destekli Abdurrabbu Mansur Hadi ( başkent Aden şehri).

Savaşın kaybeden tarafı; Yemenliler, kazanan taraf; Yemenlilerin birbirlerini öldürmek için kullandığı silahlar

Kim Bu Husiler?

Şii Mezhebinin Zeydi kolundan olan Husiler (El- Husiyyun “Allah’ın Yardımcıları”)adını kurucusu Hüseyin Bedreddin el Husi’den almıştır. Yemen’in kuzeyinde etkililer.  Husiler silahlı mücadeleye 2004 yılında başladı. 2004 yılında şimdiki müttefikleri olan Ali Abdullah Salih’e karşı gelerek Yemenlilerin isteklerine tabi oldular. Kurucuları Hüseyin Bedreddin el Husi 2005 yılında Yemen Ordusu tarafından öldürüldükten sonra babası Bedreddin Husi  lider oldu. 2006 yılında ise Abdulmelik el Husi liderliğe geçti.  Husilerin en etkili olduğu yer Suudi Arabistan sınırında olan Sada şehridir. Yaklaşık 25 milyon nüfusa sahip olan Yemen 12 şehirden oluşuyor ve şimdilerde 7 şehir (Sada, Sana, Amran, Hajjah, İb, Dhamar, Al-Hudaida)  Husiler ve müttefiki Ali Abdullah Salih’in elinde.

Suudi Arabistan ve İran’ın Konumu

İran’ın Körfezi Kuşatma Hareketi

Arap Baharı’nın arka plana ittiği İran, 11 Eylül sonunda Afganistan ve Irak işgal edilince bölgede daha da güçlendi. Şiilik kavramını kendi milliyetçi çıkarları için kullanan İran, Yemen’de Husilerin hem fikirsel hem lojistik olarak destekçisi durumunda (Suriye’de Aleviler, Lübnan’da Hizbullah, Irak’ta ise Şiiler üzerinde etkili).  İran’ın Irak, Suriye ve Lübnan’dan sonra Yemen’de söz sahibi olma gayreti, Körfezi Kuşatma yolundaki en önemli noktalardan bir tanesi. İran ve Husilerin ilişkisi noktasının başlangıcını tespit etmek zor olsa da, Hüseyin Bedreddin el Husi’nin 1994’te İran’a gitmesi yeni dönemin başlangıcı sayılabilir.

Suudi Arabistan’ın Dönüşümü

Husileri terör örgütü olarak kabul eden Suudi Arabistan, Arap Baharı ile yönetime geçen Abdurrabbu Mansur Hadi’nin en büyük destekçisi konumunda.  Ortadoğu’da en büyük rakibi olan İran’ın desteklediği Husilere karşı, 2015’te “Kararlılık Fırtınası” (Kararlılık Fırtınası’na katılım sağlayan ülkeler başta Suudi Arabistan olmak üzere; Bahreyn, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri. Bu körfez ülkelerin yanı sıra Fas (Marocco), Sudan, Ürdün ve Mısır) başlattı. Riyad yönetiminin bu dönüşümü, Bağdat’ın düşüşünden sonra bölgede aktif olma yönündeki en önemli adım. Karadan tek komşusu olan Yemen’deki iç savaşa dahil olan Suudi Arabistan, Yemen Ordusu ile birlikte çok önemli bir yere sahip olan Bab’ül Mendep Boğazını (günde yaklaşık 4 milyon varil petrolün geçtiği boğaz) Husilerden tekrar aldı.

Yemen’de son durum şimdilik bu. Tahran ve Riyad yönetimi bölgede kimin sesi daha çok çıkacak diye birbirleriyle çekişirken, etnik ve mezhep ayrımları bölgenin yıkımını hızlandırmaktadır. Ortak bir çözüm şuanda görülmüyor ve her iki tarafta elindeki silahı bırakmıyor. Bölgenin güçlü Sünni devleti olan Suudi Arabistan ve Şii olan İran’ın çekişmeleri, Suriye ve Irak’ta olduğu gibi Yemen’de de bir kimlik katliamına sebep olmaktadır.

Nemr Bakır en-Nemr

Suudi Arabistan 2 Ocak 2016’da terör suçundan dolayı 47 kişiyi idam etti. Bunlardan bir tanesi İran’ın idam edilirse “Suudi Arabistan bedel öder” dediği, Şii Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr idi. Şii din adamı Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr’in idamından sonra İran’da Suudi Arabistan konsolosluğu bir grup protestocu tarafından ateşe verildi.

Murat Kaya*


*StratejikOrtak.com misafir yazar.

E-BÜLTENE ABONE OLUN

Stratejik Ortak yazarlarının makalesi ve haritalar ücretsiz e-postanıza gelsin.

Abone oldunuz, teşekkürler.

Bir şeyler yanlış oldu. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.

Abone Ol
Bildir
guest
8 Yorum
En Yeniler
Eskiler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments
gnc

harita yanlış hazırlanmış yemen el kaidesinin elindeki kırsal alan hükümet kontrolunde gösterilmiş.bazı kasabalarda öyle

Serhat

Bilgi yanlışı var. El Husiyyun Allah’ın yardımcıları demek değil. Ensar Allah diyorlar kendilerine. O Allah’ın yardımcıları demek

Mahmut Uzun

İslam alemi sapık emperyalist pers imparatorluğu peşinde koşan irana engel olmalı. Ayrıca el kaide hakikaten islam için savaşıyorsa Yemenin meşru hükümetine destek vermeli.

Serhat

Filistinli mücahitlerin kullandığı füzeler İran malı. Nasıl bir sapıklık olabilir bu? Türkiyeli bir Şii olarak İran safında savaşmaya hazırım.

Asım Küçük

suriyeli müslümanları katleden de iran füzeleri, iran milisleri, eğer iran olmasaydı sapık zalim kafir esed çoktan devrilmişti. Ayrıca iran filistine füze müze vermiş değil. attıkları füzeler kendi yaptıkları etkisi çok zayıf füzeler. İran eğer hakikaten islam devleti olsaydı o kadar tehdit ettiği israile irandan saddamın yaptığı gibi en azından bir kaç füze atabilirdi. Ayrıca madem şii sin tekfirciliğin kralını şiiler yapmıyorlar mı? Sahabeleri kafirlikle suçlamıyorlar mı? Kur-an’ dan ayetler çıkarıldı demiyorlar mı?

Serhat

O kendi inancımıza girer.Bireylerin dini yorumlayışı kimseyi alakadar etmez. Esad’ın da müslüman dediğin muhaliflere çiçek dağıtmasını bekleyemeyiz. Elbette varil bombası atacak

Mahmut Uzun

Onlarca şii mezhebine ait eserleden şii’lerin temel inançları; 1. Hz. Peygamberin (sav) vefatından sonra üç kişi hariç herkes İslam’ı reddetti: Mikdad, Ebu Zer ve Selman-ı Farisi! (Kur’an-ı Mecid, Makbul HüseyinDehlevi, Sayfa 134) 2. Tüm imamlar makam ve mertebe olarak Hz. Muhammed (sav)’e denktirler.(Usûl-u Kâfi, Cilt 1, Sayfa: 270) 3. Gerçek Kur’an-ı Kerim’de 17.000 ayet vardır! (el Şafi, Cilt 2, Sayfa 616) 4. Sahabey-i Kirâm (ra) Hz. Ali’nin (ra) ilahi hakkını (vilayet) inkarederek kafir olmuşlardır. İlk üç halife ve diğer Sahabeler vilayeti kabuletmeyerek kafir olmuşlardır. (irananaliz:Bu sapkın düşünce SelahaddinÖzgündüz’ün başını çektiği Zeynebiye dahil diğer Türkiye’deki Şii-Caferilerintıpkı diğer mezhepdaşları gibi en temel… Daha fazlasını oku

Asım

harita yanlış yemenin yaklaşık %30 u ve birçok kent ve kasaba el kaidenin yemen kolu tarafından kontrol ediliyor haritada sadece husiler ve yemen hkümeti gösterilmiş.