Merak Edenlere, Kuzey Kore!

İki sene önce kaleme aldığım bu yazı, yazının gidişatı ve verdiği içerik itibariyle pek analiz olmasa da küçük çaplı bir araştırma yazısı denebilir. Kuzey Kore’yi merak edenler için Kore’nin tarihi ve ülke hakkında ansiklopedik bilgilerin yer aldığı, hızlıca okunup Kuzey Kore hakkında genel bir bilgiye sahip olunabileceği bir yazı. Buyrun başlayabiliriz..

Kore Halkının ve Kore Devleti’nin Kısa Tarihi

Kore halkı, Mançurya’dan (Kuzey Çin) ve Moğolistan’dan göç eden göçebe kavimlerden oluşmaktadır. Kore halkı ilk zamanlarda Çin ile Japonya arasında kalmış, sonrasında ise bir nevi Japon-Rus-Çin Bermuda Şeytan Üçgeni etkisinde yaşamlarını sürdürmüştür. Yıllarca Çin’in üstünlüğünü kabul edip boynunu büken halkın, son 200 yılda en çok sorun yaşadığı devlet ise Japon İmparatorluğu yani Japonya’dır. Japonlar, Çin ve Rusya ile tampon bölge oluşturan Kore halkı ile tabiri caizse çok uğraşmıştır. 1897’de Kore Devleti adını Kore İmparatorluğu olarak değiştirmiş ve Japon Denizindeki hakimiyet savaşına kurban olarak, Rus-Japonya Savaşı’nda tarafını Japonya’dan yana seçmek zorunda kalmıştır. Büyük güçlerin yanında saf tutarsan onların himayesinde olursun ve zamanla içişlerine karışmaya başlarlar ki öyle de olmuş, 1910 yılında Japonya Kore’yi resmi sömürgesi ilan etmiştir.

Japonya’nın sömürüsü bir İngiliz, bir İspanyol vahşiliğinde olmadı. Sömürünün azı-çoğu-ılımlısı varsa; o zamanki şartlara göre Japonya şahsi kanaatim sömürünün ‘azı’nı yapmıştır. Hatta şöyle de bir şey var; Japonya sömürüsü altındaki Kore asıllı Japonlar askere alınmıyormuş, askere alınmaya başlandıktan sonra 300.000 Kore asıllı Japon gönüllü askerlik için başvurmuş. Ülke menfaati ve ülkenin çıkarları için savaşmak boynumuzun borcudur düşüncesiyle.

Velhasıl kelam Japonya 1945 ile 2. Dünya Savaşın’da kaybetmesinden sonra Kore yönetim boşluğu yaşamış ve büyük güçler(ABD-ÇİN-RUSYA-İNGİLTERE) buraya el atmıştır. 1948’de 38. parelel sınır olmak şartıyla Kuzey’de komünist bir rejim, Güney’de ise demokratik bir rejim kurulmuştur.

Dünyanın en tehlikeli sınırı: Kuzey-Güney Kore Sınırı
Dünyanın en tehlikeli sınırı: Kuzey-Güney Kore Sınırı

Notun özetinin özetini çıkaran bir öğrencilik geçirmiş olan benden Kojong, Yi-song diye ayrıntılı tarih yazmamı beklemediğinizin farkındaydım zaten.

(Barış Adıbelli / Kuzey Kore – Bir Komünist Hanedanlığın Hikâyesi… kitabında uzun uzun anlatılıyor)

Kuzey Kore Hakkında -Hızlandırılmış- Bilgi

24 milyon nüfusa sahip olan Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pyongyang’dur ve ülkenin bir İstanbul’u bir New York’u yoktur. Ülkenin tüm varlığı bu şehirdedir. Devlet görevlilerinden mimarisine kadar Kuzey Kore Pyongyang’dan oluşmaktadır. Ülkenin güneyinde kardeş düşman Güney Kore, kuzeyinde üstatları Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya, doğusunda ise deniz komşusu olduğu Japonya’nın ismiyle anılan Japon Denizi bulunur.

Kuzey Kore Haritası
Kuzey Kore Haritası

Halkın konuştuğu dil Korece’dir ve Korece’de 2 tane lehçe bulunur. Bunlar: Seul(Güney) ve Pyongyang(Kuzey) lehçeleri. Kuzey Kore’de konuşulan lehçe ise Pyongyang lehçesidir. Ayrıca Korece Altay dil grubuna giriyor, yani Türkçe ile aynı dil grubunda.

Devletin resmiyette dini Ateizm’dir. Halkın çoğunluğu da ateist ama birçok yerel din ve Budizm de ülkede yaygın dinler arasında.

Ülkenin coğrafik özelliklerine gelirsek, Korenin kuzeyinin %80’ini ormanlar oluşturur. Bu yüzden ormancılık yaygındır. Denize sahip bir ülkede de malum balıkçılık şarttır. Burada da öyle ancak balıkçılık deniz komşusu Japonya gibi teknolojik bir şekilde değil, ilkel yöntemlerle kendi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yapılmaktadır.

Kuzey Kore Marmara Bölgesi gibi düz tarlalardan oluşmamakta. Dağlık engebeli araziler ülkenin dört bir yanında. Bundan dolayı da yol yapmak bile oldukça zor. Karayollarının toplam uzunluğu 22.000 km, bunun sadece % 2’sinin asfalt olduğu biliniyor. Ulaşımda demir yolları tercih ediliyor, çünkü otobüs ağı gelişmemiş.

kuzey-kore-metro

Böyle ülkeleri madenleri kurtarır ki öyle de olmuş. Ülke maden bakımından zengin; grafit, tungsten ve magnezit madenlerinde dünyada birinci sırada. Daha birçok madenin bulunduğu ülkede bir tek petrol yok desek yeridir. Ilımlı sömürü mantığıyla Çin’de burayı böyle sömürüyor.

Şuan Kuzey Kore ‘dünyaya en kapalı ülke‘ konumunda. Devletin yönetimi Komünizm ve babadan oğula geçen bir yönetim biçimine sahip. Dünya üzerinde komünist rejimlerde siyasi parti hükümdarlığı vardır ama Kuzey Kore’de rejimi kendine uydurmuştur ve dünyadaki ilk ve tek komünist hanedanlıktır. Ülkenin kurucu ve ebedi lideri Kim İl-sung:

Kim İl-sung ülkenin canı, ciğeri, atası, babası her şeyidir.

Kim İl-sung
Kim İl-sung

Ülke 1948’den bu yana toplamda üç lider ile yoluna devam etmiştir ve ülkenin kurucu ebedi lideri Kim Il-sung’un torunu yüce lider Kim Jong-un devlet başkanıdır.

(Uzaydan görülen toplam 548 metre uzunluğundaki sloganda, "Yaşasın General Kim Jong-un, Parlayan Güneş!" yazılı.)
(Uzaydan görülen toplam 548 metre uzunluğundaki sloganda, “Yaşasın General Kim Jong-un, Parlayan Güneş!” yazılı.)

Başbakan’ın adının kendi halkı tarafından bile bilinmediği düşünülen ülkenin meraklılar için künyesi:

Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı (mfa.gov.tr)
Kaynak: T.C. Dışişleri Bakanlığı (mfa.gov.tr)

Ülkenin açlık sıkıntısına gelirsek;

Birleşmiş Milletler Kuzey Kore’de kıtlık ve açlıkla mücadele etmek için çaba sarf edemiyor, sadece yardımda bulunuyor. Bu yardımların da halka ulaşmadığı, askeri hizmetlere tahsis edildiği batılı ülkeler tarafından telaffuz ediliyor. Ortalama yaşam süresi başkentte 70-79 yıl arasında, ama ülkenin kırsal kesimlerinden bir bilgi yok. Kuzey Kore’deki açlıkla ilgili de batı medyasında yer alan haber başlıklarından bazıları da şunlar:

*Açlıktan kıvranan bir baba iki çocuğunu keserek yedi.
*Bir adam ölen torununun cesedini çıkarıp yedi.
*Oğlunu kaynatarak pişirdi.
*Kuzey Kore’de insan eti sattıkları için bir yaşlı çift idam edildi.
*Yemek kıtlığı çeken köylerden bir görgü tanığı ise ‘çocuklarını yiyen komşum idam mangası tarafından kurşuna dizildi’ demiş.

Her ülkede böyle sadist yamyamlar olabilir ama Kuzeyin orak çekici Kore’de bu durum biraz açlık ile bağlantılı gibi.(BM’nin gıda desteğini almak için elinden geleni yapan yüce lidere göre)

Eğitim konusunda ise Komünist ülkelerin ‘eğitim parasız olacak’ gayesi burada da var. Yani eğitim ücretsiz. Öyle özel üniversite, her ile ikişer üçer üniversite yapımı yok. 8 ile 17 yaş arasında eğitim de mecburi. Eğitim asker disiplininde sürerken, hocaya çıkışta görüşürüz diyenden haber alınamıyor. Stalin, Mao gibi liderlerin kitaplarının eğitimde yeri büyük. Kuzey Kore’de eğitim ile ilgili gerçek şu ki, öğretim kurumlarının ülke ihtiyacını karşılayacak seviyede olduğunu BM kısıtlı şartlarda da olsa söyleyebiliyor. Sağlık konusunda Dünya Sağlık Örgütü, ülkede sağlık hizmetlerinin resmiyette ücretsiz ama uygulamada paralı olduğu söylüyor.

Bildiğiniz üzere kardeş düşman Güney Kore ve orada konuşlanan ABD askerlerinden ötürü ülke tamamen asker ülkesi diyebiliriz. Her yer muhbir, her dört kişiden biri askeriyeye hizmet ediyor. Suriye’deki savaş öncesi El Muhaberat’tan daha etkin muhbirlik sistemleri mevcut. GSMH’nin %30’unu askeriyeye ayıran, sivil başına düşen asker sayısında dünyada birinci olan, Kuzeyin ülkesi Kore’de, 1.000 sivile 44,6 asker düştüğü belirtiliyor.

kuzey-kore-askerleri

Aslında bu kadar yeter. Ansiklopedi bilgisini detaya girmeden özü itibariyle verdiğimi düşünüyorum. İlerleyen günlerde daha önce yazdığım Kuzey Kore’deki yaşam, yasaklar ve bilinmeyenler ile ilgili derlediğim bir yazıyı paylaşacağım.


http://www.korea-dpr.com/
http://www.sabah.com.tr/NewYorkTimes/2012/05/07/kuzey-korenin-karanlik-yuzunden-haberler
http://tr.wikipedia.org/wiki/Kuzey_Kore
http://www.kesfetmekicinbak.com/-gizli-ulke-kuzey-kore/1546n.aspx
http://www.celebialper.com/category/kuzey-kore
http://www.naenara.com.kp/en/
http://www.rodong.rep.kp/
http://www.kcna.co.jp/index-e.htm
http://haber.gazetevatan.com/olmus-torununu-cikardi-ve/509645/7/yasam

YAZIYLA İLGİLİ YORUM YAZABİLİRSİNİZ

Please enter your comment!
Please enter your name here