‘Bağımsız Kürdistan’ Sınırları ve 140. Madde

Okunma Süresi: 2 dk 12 sn

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Musul’un kuzeyi Rabia’dan başlayıp ülkenin doğusundaki Diyala il sınırlarına kadar hendek kazacağı söyleniyor. Bu hendek kazma çalışmasının ise Irak’ta tartışmalı bölgeler olarak bilinen kentlerde yapılması bölgedeki Türkmen ve Arapları kızdırdı. Çünkü bu hendeklerin ‘Bağımsız Kürdistan’ sınırlarını çizdiği söyleniyor.

kuzey ırak hendekleri
Görsel: Anadolu Ajansı

Irak Anayasası’nda (140. Madde) tartışmalı bölge olarak adlandırılan, Musul ve ona bağlı Sehil Ninova, Şihan, Hamdaniyye, Tilkef, Zummar, Sincar, Kerkük ile Salahaddin vilayetine bağlı Tuzhurmatu, Diyala’ya bağlı Hanekin, Mendeli ve Bedre bölgelerini kapsıyor. Bu madde, bu bölgenin ‘Kürtleşmesine’ imkan sağlarken, Türkmen ve Araplara burada yaşama imkanı sağlamıyor.

Bu bölgeler, merkezi Bağdat hükümetiyle Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında paylaşılamayan yerler olarak biliniyor. Anayasanın 140. maddesi, 2007 sonuna kadar nüfus sayımı ve referandum yapılarak sorunlu bölgelerin, IKBY’ye veya Bağdat’a bağlanmasını şart koşuyordu. Ne var ki 140. madde Kürt, Türkmen ve Araplar arasında uygulamadaki uyuşmazlıklardan ötürü 2007 yılı sonunda yürürlükten düşmüştü.

Günümüzde Irak’ta ki ‘tartışmalı bölgelerin’ durumu
IŞİD saldırıları sonrasında da Irak ordusunun bu bölgelerden çekilmesi sonucu ‘tartışmalı bölgelerin’ birçoğuna peşmerge yerleşmişti ve IŞİD’in kontrol ettiği bazı bölgeleri peşmerge IŞİD’den geri almıştı.(stratejikortak.com) Bunun üzerine IKBY lideri Barzani ise ‘Biz 140. maddeyi uyguladık ve bu madde artık gerçekleşti. Bundan sonra bunun üzerine konuşmayacağız’ demişti. Hatta Kürdistan İslam Birliği Partisi’nin yöneticisi espiriyle karışık “IŞİD’e teşekkür borçluyuz, sayelerinde devletimiz oldu.” demişti.

bağımsız kürdistan haritası
Tahmini ‘Bağımsız Kürdistan’ haritası, hendek sınırlarıyla oluşturulmuştur. Görsel: StratejikOrtak
 Hendek Tartışmasına 3 Cepheden Yorumlar 



Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi Cephesi
IKBY’nin Tartışmalı Bölgelerden Sorumlu Bakanı Nasrettin Sait: “Birinci hedefin, terör örgütü DAEŞ’in Peşmerge cephelerine yönelik yaptığı bombalı saldırılardan korunmak. İkinci hedefin ise Irak merkezi hükümetin bu bölgeleri koruyamaması ve 140. maddeye göre tartışmalı bölgelerin sınırlarının çizilmesine yardımcı olmak. Fakat tartışmalı bölgelerin hepsi tam olarak Peşmerge güçlerinin kontrolünde değil. Bu yüzden bin kilometre boyunca hendek kazıldığı iddiaları doğru değil” diyor.

Barzani’nin liderliğindeki partinin (KDP) Başkanlık Konseyi Üyesi Ali Avni de:
“Hendekler tamamen bölgenin güvenliğini sağlamak ve DAEŞ’in saldırılarını engellemek için kazılmıştır” açıklaması yaptı.

Türkmen Cephesi
Kerküklü Türkmen Milletvekili Hasan Turan barzani Kürt Yönetiminin hendek kararını “emrivaki siyaseti” olarak yorumluyor ve ekliyor “Bu hendek Türkmen bölgelerini ikiye böldüğü için endişeliyiz. Hendeğe dahil edilen bölgelerin yanında bazı yerler hendeğin dışında kalıyor. Hendek çalışması siyasi amaç ve hudut çizme girişimi olursa buna karşı dururuz”

Iraklı Türkmen eski milletvekili Fevzi Ekrem ise, “Irak’ı Kürdistan, Şiistan ve Sünnistan diye üç ayrı yapıya bölmek için uluslararası plan var” diyerek, bunun Türkmen nüfusunun yoğun olarak bulunduğu tartışmalı bölgeler üzerinde hayata geçirilmek istendiğini savunuyor.

Irak Cephesi (Merkezi Bağdat Yönetimi)
Irak Meclisi Savunma ve Güvenlik Komitesi üyesi Macid Garravi ise, IKBY’i ülkenin içinden geçtiği güvenlik durumunu ve DAEŞ ile savaşı fırsat bildiğini ve DAEŞ ile savaşla meşgul olunduğundan dolayı hendekler yüzünden Bağdat Yönetiminin Kürtlere karşı yeni bir cephe açamayacağını söylüyor. Bu hendek politikasının sonuçlarının Kürtlerin büyük rüyası olan “bağımsızlık” için sınırların çizilmesinin ön hazırlığı olduğunu da sözlerine ekliyor.

Kaynak:
http://www.aljazeera.com.tr/haber/barzaniden-kerkuk-mesajlari
http://www.aljazeera.com.tr/blog/irak-kurtleri-dogru-zamani-ariyor
http://aa.com.tr/tr/dunya/ikby-bagimsizlik-icin-sinirini-mi-ciziyor/503372

E-BÜLTENE ABONE OLUN

Stratejik Ortak yazarlarının makalesi ve haritalar ücretsiz e-postanıza gelsin.

Abone oldunuz, teşekkürler.

Bir şeyler yanlış oldu. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.

Abone Ol
Bildir
guest
2 Yorum
En Yeniler
Eskiler Beğenilenler
Inline Feedbacks
View all comments
Mücahid

Kadir Bey, oynanan büyük oyunun farkında değilsiniz, hiçbir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan Kürt bu vatanı bırakıp ailesini, servetini, mal varlığını, çocuklarını bırakıp bu ülkeden gitmek istemez. Yani Kürdistan kurulduğunda burayı bırakıp oraya gideceklerini düşünüyorsanız avunuyorsunuz. Maalesef bu yıllardır dilden dile dolaşan fakat Irak fiiliyatta bölünmesine rağmen olmayan bir garip düşüncedir. 1-2006’da Irak resmi olmasa da fiili olarak 3’e bölündü. 2-2016’da Suriye resmi olmasa da fiili olarak 3’e bölündü. Suriye Merkezi Hükümeti, Pyd, Öso. Bunlardan İşid ve El-Nusra’yı saymıyorum çünkü onlara ait gibi gözüken topraklari Merkezi Hükümet, Pyd ve az da olsa Öso tarafından paylaşılacak. 3- Abd ve İsrail’in 10 senede… Daha fazlasını oku

KADİR GÜLTEKİN

Merhaba, yayınladığınız her haritaya ve bu ortamdaki her makaleye değer veriyorum ve zevkle okuyorum. Kaçınılmazdan kaçınamazsınız. Gücünüz yetiyorsa engel olursunuz yetmiyorsa kontrollü bir şekilde olmasını sağlarsınız. Irak ve Suriye Devletleri ARTIK yok. Fiilen lağvedilmişlerdir. Irak coğrafyasında bir Kürdistan var. Kürt milleti var. Tarihi geri çeviremeyiz. 100 yıldır varlık mücadelesi veren bir topluluk millet oluşumunu tamamlamak üzeredir. Dünya tarihinin en genç milleti Kürtlerdir. Merkez coğrafyada var olan milletler; Araplar, Persler, Kürtler ve en son gelen biz Türklerdir. (Yahudileri ve Ermenileri ve Gürcüleri ve minor azınlıkları saymamak haksızlık olur ama içinden gelmiyor.) Önce bu 4 kadim kavmin nasıl yaşayacaklarına karar vermesi gerekiyor.… Daha fazlasını oku